قالب وبلاگ
تکنالوژی تعلیمی
آنجه که من معلم باید در مورد کار و هنرم بدانم و به آن عمل کنم. 
نويسندگان
پيوندهای روزانه

تکنولوژی آموزشی و رسانه های آموزشی


 

تکنولوژی آموزشی
                        و
                        رسانه های آموزشی

 


مقدمه


نگاهی اجمالی به تکنولوژی آموزشی:
• داشتن دانش و برخورد سیستماتیکی
• منابع، ابزارها و تکنیک های مختلف که به منظور آسان سازی فعالیت های روزانه به کار گرفته می شود
• کاربرد عملی دانش برای طراحی و اجرا با کمک منابع، ابزارها و روش های خاص تا بازدهی بیشتر را به دنبال داشته باشد .
• علم چگونگی انجام ماهرانه کلیه فعالیت های آموزشی
• روش منظم طراحی، اجرا و ارزشیابی از کل فرایند تدریس و یادگیری با بهره گیری از یافته های پژوهشی روانشناسی و علوم ارتباطات و به کار گیری ترکیبی ار منابع انسانی و غیر انسانی به منظور یادگیری موثرتر، عمیق تر و پایدارتر
• نظریه و عمل طراحی،توسعه،کاربرد، مدیریت و ارزشیابی فرایندها و منابع یادگیری

اینترنت به عنوان تکنولوژی نوین
این نگاه از آن نظر حائز اهمیت است که تکنولوژی اینترنت، یادگیری الکترونیکی جهانی را امکان پذیر ساخته است .
اگرچه اینترنت پدیده ای است که در سالهای اخیر گسترش یافته است اما سر آغاز شکل گیری آن را باید پس از سال 1960 (م) دانست که اساساٌ به وسیله ”آرپانت“ توسط دپارتمان وزارت دفاع ایالت متحده آمریکا به منظور ایجاد ارتباط و تلفیق با دانشگاهها و تسهیلات تحقیقاتی شکل گرفته است .
به عبارت دیگر در آغاز ”آرپانت“ اساسا برای تحقیق و توسعه تکنولوژی ارتباطات و همچنین حفظ اطلاعات در برابر دحملات احتمالی، مورد استفاده قرار می گرفت. در سالهای 1970 تا 1980 (م)، شبکه ها بیشتر برای اهداف نظامی مورد استفاده قرار می گرفت.
در سال 1989 (م) شبکه هایی که برای کاربرد نظامی مورد استفاده قرار می گرفتند برچیده شد و ”بنیاد علوم ملی آمریکا“ جایگزین آن شد.
 این جابه جایی چشمگیر باعث شد تا اینترنت نه تنها در زمینه های نظامی بلکه در زمینه های دیگر به خدمت گرفته شود. جایگزینی بنیاد علوم ملی آمریکا به جای دپارتمان وزارت دفاع آمریکا باعث شد تا شبکه ها به عنوان ابزار نوینی در زمینه های مختلف علمی، اجتماعی، اقتصادی، ارتباطی و فرهنگی به خدمت گرفته شوند.
 با این حال رشد قابل ملاحظه اینترنت از سال 1990(م) آغاز شده و تاکنون روز به روز به روند گسترش آن افزوده شده است تا آنجا که امروزه اینترنت به عنوان بزرگترین تکنولوژی ارتباط شبکه ای و اطلاعاتی درجهان مطرح است.
اینترنت باعث شده است تا فراگیران در معرض حجم گسترده ای از اطلاعات قرارگیرند .
ویژگی اصلی و اساسی یادگیری الکترونیکی، ورای دسترسی آسان به اطلاعات، ویژگیهای ارتباطی و تعاملی آن است .

 


تکنولوژی آموزشی و رسانه های آموزشی


 

تکنولوژی آموزشی
                        و
                        رسانه های آموزشی

 


مقدمه


نگاهی اجمالی به تکنولوژی آموزشی:
• داشتن دانش و برخورد سیستماتیکی
• منابع، ابزارها و تکنیک های مختلف که به منظور آسان سازی فعالیت های روزانه به کار گرفته می شود
• کاربرد عملی دانش برای طراحی و اجرا با کمک منابع، ابزارها و روش های خاص تا بازدهی بیشتر را به دنبال داشته باشد .
• علم چگونگی انجام ماهرانه کلیه فعالیت های آموزشی
• روش منظم طراحی، اجرا و ارزشیابی از کل فرایند تدریس و یادگیری با بهره گیری از یافته های پژوهشی روانشناسی و علوم ارتباطات و به کار گیری ترکیبی ار منابع انسانی و غیر انسانی به منظور یادگیری موثرتر، عمیق تر و پایدارتر
• نظریه و عمل طراحی،توسعه،کاربرد، مدیریت و ارزشیابی فرایندها و منابع یادگیری

اینترنت به عنوان تکنولوژی نوین
این نگاه از آن نظر حائز اهمیت است که تکنولوژی اینترنت، یادگیری الکترونیکی جهانی را امکان پذیر ساخته است .
اگرچه اینترنت پدیده ای است که در سالهای اخیر گسترش یافته است اما سر آغاز شکل گیری آن را باید پس از سال 1960 (م) دانست که اساساٌ به وسیله ”آرپانت“ توسط دپارتمان وزارت دفاع ایالت متحده آمریکا به منظور ایجاد ارتباط و تلفیق با دانشگاهها و تسهیلات تحقیقاتی شکل گرفته است .
به عبارت دیگر در آغاز ”آرپانت“ اساسا برای تحقیق و توسعه تکنولوژی ارتباطات و همچنین حفظ اطلاعات در برابر دحملات احتمالی، مورد استفاده قرار می گرفت. در سالهای 1970 تا 1980 (م)، شبکه ها بیشتر برای اهداف نظامی مورد استفاده قرار می گرفت.
در سال 1989 (م) شبکه هایی که برای کاربرد نظامی مورد استفاده قرار می گرفتند برچیده شد و ”بنیاد علوم ملی آمریکا“ جایگزین آن شد.
 این جابه جایی چشمگیر باعث شد تا اینترنت نه تنها در زمینه های نظامی بلکه در زمینه های دیگر به خدمت گرفته شود. جایگزینی بنیاد علوم ملی آمریکا به جای دپارتمان وزارت دفاع آمریکا باعث شد تا شبکه ها به عنوان ابزار نوینی در زمینه های مختلف علمی، اجتماعی، اقتصادی، ارتباطی و فرهنگی به خدمت گرفته شوند.
 با این حال رشد قابل ملاحظه اینترنت از سال 1990(م) آغاز شده و تاکنون روز به روز به روند گسترش آن افزوده شده است تا آنجا که امروزه اینترنت به عنوان بزرگترین تکنولوژی ارتباط شبکه ای و اطلاعاتی درجهان مطرح است.
اینترنت باعث شده است تا فراگیران در معرض حجم گسترده ای از اطلاعات قرارگیرند .
ویژگی اصلی و اساسی یادگیری الکترونیکی، ورای دسترسی آسان به اطلاعات، ویژگیهای ارتباطی و تعاملی آن است .


مشکل اصلی یادگیری الکترونیکی، دسترسی به اطلاعات نیست :
آنچه در حال حاضر نیاز است و یادگیری الکترونیکی به ما ارائه می کند روشهایی بهتر برای پردازش، معنا بخشی به اطلاعات و خلق مجدد آنهاست.


تکنولوژی اینترنت و تعامل
تکنولوژی اینترنت روشهای تدریس و یادگیری سنتی را متحول کرده و در تکمیل و توسعه آن نقش بسزایی داشته است.
چنانچه بپذیریم که تعامل نقش اساسی و مهمی در فرایند تدریس و یادگیری دارد، تکنولوژی های نوظهور تعاملات گسترده ار را جهت دسترسی به اطلاعات وسیع و نیز برقراری انواع ارتباط فراهم می سازد. امکانی که در فرایند یادگیری سنتی به صورت بسیار محدود و ناچیزی وجود داشته است.


انواع تعامل را و گسترده آن را می توان در شکل شماره 1 مشاهده نمود.


نقش تکنولوژی( های) نوین در آموزش
• بهبود فرایند یاددهی- یادگیری
• کاهش زمان یادگیری
• افزایش کیفیت یادگیری
• فراهم ساختن آموزش مستمر
• ایجاد فرصت های آموزشی برابر
• انعطاف پذیری در ابزار و امکانات آموزشی
• افزایش میزان تسلط بر آموخته ها
• ایجاد تعامل بیشتر دانش آموزان با محتوای درس
• دسترسی سریع و آسان به منابع اطلاعاتی گوناگون
• تربیت دانش آموزان برای زندگی در عصر اطلاعات
• برداشته شدن دیوارها بین مدارس و دنیای خارج
• افزایش مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری و آموزش
• افزایش کارایی معلمان به جهت افزایش کیفیت آموزش
• فراهم ساختن امکان تولید آسان محتوا توسط معلم و دانش آموزان
• افزایش استدلال دانش آموزان به جهت استفاده از روشهای خود آموزی

 

فرصت های مبتنی بر تکنولوژی در آموزش
• تربیت نیروی انسانی کارآمد و ماهر
• کمک همه جانبه به امر کیفیت بخشی آموزش
• دسترسی آسان به منابع اطلاعاتی
• برقراری تعامل
• کاهش هزینه های آموزشی
• روزآمد نمودن سیستم اداری و نظام آموزشی


تهدیدهای مبتنی بر تکنولوژی در آموزش
• عدم وجود بسترهای فنی مناسب
• عدم وجود بسترهای اجتماعی و فرهنگی مناسب
• افزایش شکاف طبقاتی
• دسترسی آسان به منابعی که با ارزشها و هنجارهای جوامع مغایر است
• عدم همراهی معلمان با برنامه ها
• سوء استفاده سارقان اطلاعاتی و هکرها
• عادت کردن بیش ار حد کاربران به بازیهای رایانه ای

نمونه ههایی از برنامه های بهره گیری از تکنولوژی در آموزش کشورهای:
استرالیا
آمریکا
هند
ایران

اهداف و خط مشی ها استرالیا
هدف اصلی سیاست گذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات در این کشور ایجاد یک سیستم آموزشی در آن، دانش آموزان به عنوان استفاده کنندگان  مطمئن، خلاق و کارا در استفاده از فناوری جدید، از مدرسه فارغ التحصیل شوند. این فناوری جدید شامل فناوری اطلاعات و ارتباطات و درک تاثیر این فناوری بر جامعه است. لذا برنامه ای با اهداف دراز مدت 2000-20001 را مطرح کرده است.


اهداف و خط مشی ها آمریکا
به طور کلی نقطه عطف در خطی مشی ملی در ارتباط با فناوری اطلاعات در مدارس آمریکا به سال 1996 بر می گردد که در نتیجه فرمان ”کلینتون“، اولین برنامه ریزی ملی فناوری     آموزشی(تکنولوژی آموزشی) با عنوان“آماده کردن دانش آموزان برای قرن21 ”انجام شد.
 در این هدف کلی به دسترسی کلیه معلمان و دانش آموزان به رایانه و شاهراه های اطلاعاتی و تلفیق فناوری اطلاعات در برنامه درسی تاکید شده است.


اهداف و خط مشی ها هند
استراژی کلان کشور هند، تبدیل این کشور به یک قدرت مطرح در فناوری اطلاعات تا سال 2008 است. در راستای این استراتژی کلان شورای ملی پژوهش و فناوری آموزش و پرورش در نوامبر 2000 چارچوبی کلی برای تغییر برنامه آموزش ملی هند در مدارس با اهداف ایجاد چارچوبی جهت افزایش فرصت های آموزشی در محیط های الکترونیکی، دستیابی به منابع آموزشی دنیا و توسعه حرفه ای معلمان ارائه کرد.


اهداف و خط مشی ها ایران
هدف کلی ایران فراهم آوردن محیط یاددهی – یادگیری مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در جامعه و در نظام آموزش و پرورش به گونه ای است که در آن کلیه دانش آموزان با پرورش خلاقیت و تفکر نقادانه توانایی کسب دانش و مهاترت های مورد نیاز برای رسیدن به آرمان های شخصی، تحقق هدف های آموزش و پرورش و مشارکت فعال در جامعه مبتنی بر دانش و اطلاعات را داشته باشند.


طرح های ابتکاری و نوآوری ها استرالیا
• شبکه آموزش استرالیا که یک مرکز خدماتی است که هدف آن حمایت و ترویج مزیت های اینترنت برای یادگیری آموزش و تربیت در استرالیا است.
• پایگاه داده ها برای آموزش و تربیت فنی و حرفه ای.
• آموزش بین المللی و شبکه منابع که یک شبکه آموزشی از راه دور است .


طرح های ابتکاری و نوآوری ها آمریکا
• طرح مدارس متوسطه مجازی
• طرح کلاس درس هوشمند
• زیر ساخت های ملی اطلاعاتی


طرح های ابتکاری و نوآوری ها هند
• طرح مطالعات و سواد رایانه ای
• طرح فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس
• برنامه ”هد استارت“
• طرح“ویدییاوهینی“
• مراکز یادگیری ارتباطات توسط موسسه ”عظیم پریمجی“
• طرح مدارس هوشمند که مهمترین طرح کشور هند در زمینه فناوری اطلاعات بوده است .


طرح های ابتکاری و نوآوری ها ایران
• پروژه مدارس هوشمند
• شبکه آموزشی رشد
• تجهیز مدارس و مراکز به آزمایشگاه رایانه و اتصال به شبکه
• پروژه اتوبوس اینترنتی
• طرح مدارس از راه دور

 

رسانه های آموزشی


رسانه های نوشتاری
• کتاب
• مجله
• روزنامه

رسانه های دیداری ترسیمی
• انواع نمودارها
• چارتها
• کاریکاتورها
• پوستر
• نقشه

رسانه های شنیداری

رسانه های سه بعدی

رسانه های دیداری – نوشتاری
• تلویزیون
• اسلایدهای ناطق

چند رسانه ای
• سی دی های آموزشی
• رایانه

چند رسانه ای :
«واژه چندرسانه ای به استفاده از کامپیوترکه مرکب است ازچندین رسانه- متن، گرافیک ها،صدا،تصاویر ثابت و ویدئویی- بر می گردد»(هاینیک،مولندا،راسل[1]،1993). 
«هر ترکیبی از متن،گرافیک،صدا،انیمیشن وتصاویر ویدئویی که از طریق کامپیوتر ویا سایر تجهیزات الکترونیکی در اختیار کاربر قرار می گیرد،چند رسانه ای نامیده می شود»(کی نژاد،1378ص25).
«من چند رسانه ها رابه مثابه ارائه مطالب با استفاده از کلمات وتصاویر تعریف می کنم؛منظور من از کلمات این است که مطالب به شکل کلامی ولفظی نظیر متون چاپی وگفتاری ارائه می شود و   منظور من از تصاویر این است که مطالب به شکل تصویری نظیر گرافیک های آماری شامل:اشکال مختلف،نمودارها،عکس ها ونقشه ها ویا با استفاده از گرافیک های پویا شامل انیمیشن یا ویدئو می باشد»(مایر،2001ص2).


 چندرسانه آموزشی
«یک پیام چند رسانه ای آموزشی عبارت است ازارتباط با استفاده از کلمات وتصاویری که منجر به اشاعه یادگیری می شود»(مایر،2001ص21).
1- RobertHeinich,Micheal Molenda,James D.Russell

چندرسانه های آموزشی مطابق با کدام معیارها واصول تهیه می شوند؟
آیاچندرسانه های آموزشی که برای دروس مختلف تهیه می شود بااهداف برنامه درسی انطباق  دارد؟
پاسخ به سوالات بالا برای بالا بردن میزان اثربخشی چندرسانه های آموزشی ضروری وحائزاهمیت است.

درواقع چندرسانه های آموزشی ازجمله نظام رسانه ای هستند که باتوجه به ماهیت چندحسی شان می توانند براحتی باانواع سبکهای یادگیری سازگارشوند،چندرسانه های آموزشی به اشکال مختلف(تعاملی وغیر تعاملی) وجود دارند.با توجه به رشدروزافزون تولید چندرسانه های آموزشی توسط سازمانهاوشرکتهای خصوصی ازیک طرف وازطرف دیگرافزایش میزان استفاده ازاین محصولات توسط جامعه  دانش آموزی،اهمیت و ضرورت تنظیم استانداردها،روشهاوسازوکارهای مناسب برای طراحی این قبیل محصولات بیش ازپیش آشکار می شود.

تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی میزان تعامل وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی راهنمایی سنجش یادگیری وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی ارائه بازخورد وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی ارائه راهنمایی وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی ارائه سرگرمی ها بر پایه مباحث درسی وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی درس انطباق تصاویر و متن وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی انطباق صوت(گفتار) و متن وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی انطباق صوت(گفتار) وتصاویر وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی بکارگیری تصاویر ویدئویی دیجیتال وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی بکارگیری متن وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی گرافیک وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی انیمیشن وجود دارد؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی از صوت(گفتاری) استفاده شده است؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی از موسیقی مناسب با محتوا استفاده شده است؟
تا چه اندازه در چندرسانه های آموزشی پاسخ به سؤالات احتمالی فراگیر وجود دارد؟
آیا در چندرسانه های آموزشی محیطی جهت یادداشت برداری وجود دارد؟
آیا در چندرسانه های آموزشی امکان جستجو وجود دارد؟


فرا رسانه ای
شبکه کامپیوتری :
اینترانت
اینترنت

«ابداع فناوری فرامتن که بطور گسترده ای در دسترس همه قرار گرفت،به چالشی  دامن زد که بر شالوده فناوری جدیدی که نظام های مرورگر انعطاف پذیر کاربر محور[2]  را پشتیبانی  می کرد،متکی بود وهمین جریان، اندکی بعد به حوزه فناوری چندرسانه هاپیوست.» فرا رسانه، که بعد از فرامتن معرفی شد معرف نمایش اطلاعات واتصالاتی است که گونه های مختلف رسانه ها مانند:نوشتار،ترسیمات،عکس،صدا وویدئو را در بر می گیرد؛ فرارسانه ها ممکن است لایه های مختلفی از مجموعۀ فضا های کاری را در بر داشته باشد که هر کدام با لایه های بیشمار دیگر متصل است؛فرارسانه ها در واقع یک «ابزارمؤلف[3] » به شمار می آید که با الگوهای مختلفی به کار می رود» (عالمی،78).
«سیستم های فرامتنی و فرارسانه ای بطور فزاینده ای در محیط های آموزشی بکار گرفته می شوند.مشارکت فعال دانش آموزان،یکی از فواید اصلی سیستم های فرارسانه ای است .امکان پیوند دادن[4] در فرارسانه ها قابلیت بسیار مهمی است که اثرات زیادی را در طراحی دارد،این قابلیت ها برای افراد مختلف امکان دسترسی به اطلاعات را از طریق «تحت کنترل داشتن منابع ازطریق چند کامپیوتر[5]» یا شیوه های باز وبسته کردن[6] [مواد درسی] ودر یک کلام امکان ارائه دروس بصورت نامحدودرا؛ فراهم می سازد»(هانافین،1996).

8- Open-Ended Manners   3– Hypermedia  
[2] - User- Centered  Flexible Browsing System
5- Authoring System

مراحل توسعه پروژه چند رسانه ای

مراحل توسعه پروژه چند رسانه ای
«تولید چند رسانه آموزشی به عنوان محیط یادگیری فعال،حاصل فعالیت و مشارکت گروهی مرکب از عوامل وتخصص هایی به شرح زیر است:
تهیه کننده
کارشناس تعیین محتوا
کارگردان و طراح چندرسانه ای
طراح آموزشی
تهیه کننده متن
هنرمند گرافیست رایانه ای
متخصص صوت وتصویر (ویدئویی)
برنامه نویس رایانه ای
متخصص ایجاد صفحات وپایگاههای وب بر روی شبکه های اینترانت(شبکه های محلی) واینترنت(شبکه جهانی).»(عالمی،1379)

درمقاله ای تحت عنوان«ایجاد محتوای چندرسانه ای»(بلانگر،داینی،جردن،2000)  مراحل مختلف فرایند توسعه یک چند رسانه ای به قرار زیر توصیف شده است:
طراحی قسمتهای مختلف فرآیند تولیدچند رسانه ای شامل:
فهرست کردن فعالیتهای مختلف این فرآیند
توسعه شیوه های کنترل کیفیت
تعیین سخت افزار،نرم افزارونیازهای رسانه ای
شناسایی نیازهای کارکنان مبنی بر اینکه:آیا آنها به آموزش نیاز دارند؟  
تعیین وظایف تیم تهیه کننده چند رسانه ای
در صورت نیاز ارائه پشتیبانی های لازم برای اعضای تیم
 

طراحی درس شامل:
طرح ریزی سازمان و ساختار درسهایی که باید ایجاد شود.
توسعه استراتژیهای آموزشی
تعریف عناصر درسی و واحدهای آموزشی که باید ایجاد شود.
تعیین فرمت فایل ها
سازماندهی وساختاردهی منابع وعناصر چند رسانه ای
طراحی صفحات
توسعه سناریووفلوچارتی که نشانگر ترتیب و توالی و نیز شاخه ها و زیر    شاخه های محتوای چند رسانه ای می باشد.
تهیه درس شامل:
تهیه/دیجیتال کردن محتوای صوتی
خلق محتوای گرافیکی
  تولید انیمیشن ها
تالیف کردن / برنامه نویسی چند رسانه ای
در صورت نیاز توسعه قسمتهایی از برنامه برای ارائه ازطریق اینترنت
ارزشیابی وتست کردن چند رسانه ای شامل:
بررسی خطاهایی که در محتوا وجود دارد.
ارزشیابی کارایی و اثربخشی آموزشی(توسط افرادی نظیر:مدیر پروژه وطراح آموزشی)
تست خطاهای تکنیکی
تست واجرای آزمایشی با نمونه ای از یادگیرندگان
ارائه به مصرف کنندگان


ساختار داخلی یک شی آموزشی

 

 

[ سه‌شنبه ۱۳۸٧/٥/٢٩ ] [ ٢:٤٧ ‎ب.ظ ] [ محمد حیدر یعقوبی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دانشجوی دوره دکتری برنامه درسی ورودی 1391 دانشگاه خوارزمی هستم. مدرک ماستری در تعلیم و تربیه را از اولین دوره ماستری پداگوژی در پوهنتون تعلیم و تربیه کابل در سال 1388 گرفتم و استاد پوهنتون(دانشگاه) بامیان از سال 1383 الی 1389 بودم و از سال 1390 الی میزان 1391 با دانشگاه کاتب همکاری داشتم. قصدم از ایجاد این وبلاگ جمع آوری موضوعات پداگوژیکی است که از سایتهای دیگر دریافت و در این وبلاگ منسجم گردد. هنوز به خود اجازه نوشتن در زمینه پداگوژی را نداده ام. آرزویم شادبودن انسانهاست و موفقیتشان.
صفحات دیگر
امکانات وب

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

خدمات وبلاگ نویسان جوان

آمار وبلاگ

  • کاربران آنلاین :

  • بازديدها :

خدمات وبلاگ نویسان

خدمات وبلاگ نویسان جوان

انواع کـد های جدید جاوا تغیــیر شکل موس