قالب وبلاگ
تکنالوژی تعلیمی
آنجه که من معلم باید در مورد کار و هنرم بدانم و به آن عمل کنم. 
نويسندگان
پيوندهای روزانه

ارتباط در آموزش


 

مقدمه
یکی از نیازهای پایدار و همیشگی هر انسان یادگرفتن است. انسانها برای رفع این نیاز خود همواره باید بکوشند. نیاز به یادگرفتن از همان لحظه تولد آغاز می شود و تا دم مرگ انسانها را همراهی می کند. معمول ترین و متداولترین راه یاد گرفتن این است که از یاددهندگان بیاموزیم. معلمان، بزرگترین گروه یاددهندگان هستند چون یاد دادن حرفه آنهاست و در این راه به مهارتهایی رسیده اند مجموع مهارتهای معلمان در تلاشی خلاصه می شود که تدریس نام گرفته است. تدریس، تلاشی دو جانبه است. از یک سو یاد دهنده به یاددگیرنده کمک می کند تا بیشتر، بهتر و زودتر یاد بگیرند و از سوی دیگر یادگیرنده یاد می گیرد که چگونه خودش می تواند یاد بگیرد؟ و چگونه خودش باید یاد بگیرد؟


این خود یادگیری را خودآموزی هم می گویند. « معلمانی که یادگیرندگان خود را به مرحله خودآموزی می‌رسانند، با صلاحیت ترین، شایسته ترین و سرافرازترین یاددهندگان هستند.» (رؤوف، 1375)


اساسی ترین هدف تکنولوژی آموزشی ایجاد یادگیری بهتر، عمیق تر و سریع تر و دستیابی به آموزش با کیفیت برتر و بازده بیشتر است. یکی از راههای وصول به این هدف به کارگیری کامل حواس می باشد. هر چه از ادراک بیش تر و متنوع تر در جریان یاددهی و یادگیری استفاده شود، یادگیری بهتر و سریع تر می شود. پس از ادراک، انسان با به مرحله شناخت می گذارد. شناخت، پایه اساسی مراحل یادگیری است.

بر این اساس یکی از مهمترین راههایی که می بایست به جای انتقال انبوه اطلاعات به مغز و حافظه افراد مورد توجه قرار گیرد، آموزش روش یادگیری به یادگیرنده است. کمیسیون بین المللی آموزش و پرورش می گوید؛ آموزش و پرورش در طول زندگی بر چهار پایه استوار است؛ یادگیری برای زیستن، یادگیری برای انجام دادن، یادگیری برای با هم زیستن و یادگیری برای دانستن، پس نقش اصلی تکنولوژی آموزشی استفاده از منابع در دسترس در فرایند یاددهی و ایجاد یادگیری مؤثر و پایدار است.
فرایند یادگیری
در تعامل و ارتباط بین معلم و دانش آموز در کلاس درس، فرایندی طی می شود تا اینکه یادگیری و تغییر رفتار که هدف اصلی آموزش و تدریس است به وقوع بپیوند. فرایند بر وقایع و روابط پویا، جاری، مستمر و پیوسته در حال تغییر اطلاق می شود. یکی از مشخصات بارز فرایند، حرکت و پویایی آن است که بر اثر تعامل دائم اجزاء و متغیرهای موجود در آن صورت می گیرد.

در مورد یادگیری، تعاریف زیادی ارائه شده است. اکثر مردم و بسیاری از معلمان یادگیری را عبارت از: کسب اطلاعات، معلومات یا مهارتهای خاص می‌دانند. عده ای از مربیان آن را انتقال مفاهیم علمی از فردی به فرد دیگر تصور می کنند. در چنین برداشتی از یادگیری ذهن شاگرد به منزله انبار یا مخزنی خالی تصور می شود که باید به وسیله معلم پر شود. نقش اساسی در فرایند این نوع یادگیری به عهده معلم است و شاگرد چندان فعالیتی از خود نشان نمی دهند و حالت انفعالی دارد.


رفتارگرایان، یادگیری را تغییر در رفتار قابل مشاهده و اندازه گیری تعریف کرده اند. ولی از دیدگاه مکتب گشتالت یادگیری عبارت است از: کسب بینش های جدید یا تغییر در بینشهای گذشته.
یادگیری با هر بینشی که تعریف شود، اساس رفتار انسان را تشکیل می دهد و نخستین صفت مشخص آن تغییر است. تغییری که به تدریج رخ می دهد، نسبتاً پایدار است و در اثر تجربه حاصل می شود.
هیلگارد و مارکوئیز یادگیری را بدین گونه تعریف کرده اند:


« یادگیری عبارتست از: فرایند تغییرات نسبتا پایدار در رفتار بالقوه فرد که بر اثر تجربه حاصل می شود.» (سیف، 1368)


این تعریف جامع تر از تعاریف دیگر است و مفاهیمی همچون فریند تغییر نسبتاً پایدار و دائمی، رفتار بالقوه و تجربه را شامل می شود. یدگیری نوعی تغییر است که در فرایند تجربه اتفاق می افتد اما نه هر تغییری نسبتاً پایدار و ثابت را شامل می گردد. یادگیری تغییراتی است که در ساخت ذهنی افراد ایجاد می شود و در حال حاضر قابل اندازه گیری نیست. تعدادی از تغییرات حاصل از یادگیری ممکن است به علت مساعد بودن شرایط به رفتار بالفعل تبدیل شود که در اصطلاح به آن عملکرد می گویند.


یاددهی (تدریس)
تدریس نیز همانند یادگیری تعریفهای متعددی دارد. برخی تدریس را بیان صریح معلم درباره آنچه که باید یادگرفته شود می دانند و گروهی آن را همورزی متقابل می دانند که بین معلم و شاگرد و محتوا در کلاس درس جریان دارد. عده زیادی از مربیان و متخصصان تعلیم و تربیت تدریس را فراهم آوردن شرایط و اوضاع و احوالی می دانند که یادگیری را برای شاگردان آسان می کند.


در کل می توان گفت که تدریس یک فعالیت است، اما نه هر نوع فعالیتی بلکه اعمال و فعالیتی که به طور عمدی و بر اساس هدف خاصی انجام می گیرد. فعالیتی که بر پایه و مطابق وضع شناختی شاگردان انجام پذیرد و موجب تغییر آنان گردد. (ثمری، 1380)
در هر صورت اگر یادگیری را تغییر در رفتار ارگانیسم بر اثر تجربه بدانیم، بدون شک به فعالیتی که شرایط را برای تغییر فراهم کند و یا ایجاد شرایطی که تجربه را آسان نماید و تغییر لازم را در شاگرد سبب شود تدریس گفته می شود. در نتیجه عمل تدریس یک سلسله فعالیتهای مرتب، منظم، هدفدار و از پیش تعیین شده است. فعالیتی که هدفش ایجاد شرایط مطلوب یادگیری است.


فعالیتی که به صورت تعامل و رفتار دو سویه بین معلم و شاگرد جریان دارد. به عبارت دیگر تدریس عبارتست از تعامل یا رفتار متقابل معلم و شاگرد بر اساس طراحی منظم و هدفدار معلم برای ایجاد تغییر در رفتار شاگرد. البته به آن نوع یادگیری که از طریق فیلم، تلویزیون، کتاب و از این قبیل صورت می گیرد. طبق تعریف، تدریس اطلاق نمی گردد و می توان آن را به عنوان آموزش تصادفی – تجربی محسوب نمود.


در تعریف تدریس دو ویژگی اهمیت دارد، یکی وجود تعامل بین معلم و شاگرد و دیگری هدفدار بودن فعالیت معلم (شعبانی، 1380)
آلن گانیه درتعریف آموزش، آنرا روند حل مسأله می نامد که هدف از آن حل مسأله می نامند که هدف از آن تسهیل یادگیری فراگیر است. وی معلم را سؤال آموزش می داند که با اتخاذ تدابیر آموزشی و مدیریتی نقش خود را ایفا می کند. به این ترتیب تدریس نیز نوعی آموزش قلمداد می گردد.

ارتباط به عنوان عامل مؤثر در فرایند یاددهی – یادگیری
ارتباط انسانها اساس شکل گیری جامعه انسانی به معنای واقعی است و بدون آن هرگز فرهنگ به عنوان خصیصه جامعه انسانی پدید نمی آید. سوروکین جامعه شناس معاصر بر این نکته تأکید دارد که یکی از شاخصهای ورود به عصر حسی، کاستی یا اختلال در ارتباط انسانی است. فقدان ارتباط به معنای سکون نسبی در حیات انسانی و مانعی در راه هر نوع تعالی اجتماعی است.


یکی معلم و مدیر موفق نیز کسی است که ضمن شناخت استعدادها، تواناییها و علایق رغبت شاگردان، ارتباط مناسبی را هم برقرار نماید. او باید بتواند پیام خود را بطور مناسب و برای تأثیر، تغییر و کنترل آنها انتخاب کند زیرا تدریس و فراهم کردن زمینه های لازم برای تغییر در ساخت دانش و علاقه و انگیزه فراگیران بدون ارتباط مطلوب، هرگز حاصل نخواهد شد.
ارتباط، در زبان لاتین از کلمه Communication مشتق شده است و معناهای گوناگونی مانند گزارش دادن، بیان نمودن، منتقل کردن، پیوند دادن، تماس گرفتن، منتشر کردن و شرکت دادن از آن استنباط می گردد. (معتمد نژاد،1375)
از نظر دستوری کلمه ارتباط مصدر عربی باب افتعال است و در فارسی بصورت مصدری و به معنای بستگی و پیوستگی به کار می رود.

[ چهارشنبه ۱۳۸٧/٦/٦ ] [ ۱۱:٥۸ ‎ق.ظ ] [ محمد حیدر یعقوبی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دانشجوی دوره دکتری برنامه درسی ورودی 1391 دانشگاه خوارزمی هستم. مدرک ماستری در تعلیم و تربیه را از اولین دوره ماستری پداگوژی در پوهنتون تعلیم و تربیه کابل در سال 1388 گرفتم و استاد پوهنتون(دانشگاه) بامیان از سال 1383 الی 1389 بودم و از سال 1390 الی میزان 1391 با دانشگاه کاتب همکاری داشتم. قصدم از ایجاد این وبلاگ جمع آوری موضوعات پداگوژیکی است که از سایتهای دیگر دریافت و در این وبلاگ منسجم گردد. هنوز به خود اجازه نوشتن در زمینه پداگوژی را نداده ام. آرزویم شادبودن انسانهاست و موفقیتشان.
صفحات دیگر
امکانات وب

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

خدمات وبلاگ نویسان جوان

آمار وبلاگ

  • کاربران آنلاین :

  • بازديدها :

خدمات وبلاگ نویسان

خدمات وبلاگ نویسان جوان

انواع کـد های جدید جاوا تغیــیر شکل موس