آموزش تفکر به دانش آموزان ( ضرورت و اهمیت آن

آموزش تفکر به دانش آموزان ( ضرورت و اهمیت آن

 

 

 

 

 

برای اینکه دانش آموزان خوب تربیت شوند و افراد مفیدی در آیندهباشند باید متفکر ،خلاق ، نقاد و دارای بینش علمی باشند . و این تنها در سایه یانتقال اطلاعات به ذهن شاگردان حاصل نمی شود بلکه در برنامه های مدارس باید روشهایی گنجانده شود که از طریق آن ها دانش آموزان قابلیت های چگونه آموختن را از طریقنظم فکری بیاموزند و در زندگی روزمره ی خود به کار برند و با توجه به نقش اساسیمحیط های آموزشی و روش های حاکم بر آن ها ، باید به صورتی سازماندهی شوند که دانشآموزان را به جای ذخیره سازی حقایق علمی با مسائلی که در زندگی واقعی با آن هامواجه می شوند درگیر سازند .

ماهیت  و تعریف تفکر:

بسیاری از دانشمندان انسان را حیوان متفکر می دانند و تفکر(1) رافصل ممیز انسان و حیوان قرار می دهند. با این که پاره ای از آزمایش ها نشان می دهدکه تفکر در سطح پایین و ابندائی آن در میان بعضی از حیوانات دیده می شود ولی تفکراساسی(2) مخصوص انسان است و علاوه بر جنبه ی فرهنگی طبیعت انسان این خصوصیت نیزانسان را از سایر حیوانات مشخص و ممتاز می سازد.(شریعتمداری،1382،ص379)
جاندیویی   در کتاب چگونه فکر می کنیم درباره ی مفهوم تفکر می گوید : عملی است که درآن موقعیت موجود ، موجب تایید یا تولید واقعیت های دیگر می شود ،یا روشی است که درآن باورهای آینده بر اساس باورهای گذشته پایه گذاری می گردد(به نقل از: شعبانی، 1382،ص 44)
شریعتمداری در کتاب روانشناسی تربیتی خود تفکر را :جریانی که در آنفرد کوشش می کند مشکلی را که با آن رو به رو شده مشخص سازد و با استفاده از تجربیاتقبلی خویش به حل آن اقدام نماید (1382،ص379) تعریف می نماید .

اهمیت و ضرورت :

یادگیری از طریق شرطی سازی (3) (که مد نظر رفتارگرایان است )یکیادگیری سطحی است و با یادگیری از طریق درک و فهم و بصیرت که بر محور تفکر قراردارد ، قابل تلفیق نیست. تفکر پایه ی ادراک و یادگیری را تشکیل می دهد . فهم وادراک اساسی هر چیز ، نتیجه ی تفکر درباره ی آن چیز است .
پیشرفت انسان درزمینه ی علمی ، ادبی ، هنری ، اخلاقی و معنوی همه در نتیجه ی تفکر اندیشمندان حاصلشده است حل مشکلات زندگی ، اجتماعی و … در سایه ی تفکر و تعقل صورت می گیرد . حضرتعلی (ع) می فرمایند: لا یستعان  علی  الد هر  الا  با لعقل (( تنها از طریق عقل میتوان بر زمانه پیروز شد.))(شریعتمداری،1380، ص18)

ویژگی های ذهنی متفکر:

1) تردید منطقی : معمولا امور را با تردید می نگرد و بدون تردید ازپذیرش افکار و عقاید خودداری می نماید.
2)
کنجکاوی شدید.
3)
فهم عمیق : بهمعرفت سطحی قناعت نمی کند و ژرف اندیشی خاصی در مطالعات او به چشم می خورد.
4)
دید وسیع : غالبا امور را در سطح گسترده تری مورد مطالعه قرار می دهد.
5)
سعه یصدر.
6)
ترقی طلبی : از رکود و توقف رنج می برد.
7)
فروتنی.
8)
وحدترویه شخصیتی هماهنگ و واحد دارد.
9)
اتکا به نفس.
10)
طرفداری از ارزش هایانسانی(شریعتمداری ، 1380 ، ص 90 ـ 94).

مقایسه ی آموزش به روش سنتی با آموزش تفکر   :

در آموزش سنتی فعالیت اصلی کلاس بر عهده ی معلم است و معلم فعالانهبه ارائه ی اطلاعات و دانش سازمان یافته می پردازد و در صدد است تا آن ها را به ذهنشاگردان منتقل کند . و دانش آموزان منفعلانه باید اطلاعات مورد نظر را حفظ کرده ودر زمان ارزشیابی به خاطر آورده و پاسخ دهند در این روش تاکید بر محتوای درس است واغلب کتاب درسی و معلم منبع اطلاعاتی محسوب می شوند. ولی در آموزش برای متفکر بارآمدن دانش آموز معلم نقش راهنما و تسهیل گر را دارا بوده و دانش آموزان فعالند و درپی کسب اطلاعات از منابع دیگری علاوه بر معلم و کتاب درسی هستند.همچنین به جایتاکید بر محتوا بیشتر
بر روش تاکید دارند و حجم اطلاعات دریافتی در درجه ی اولقرار ندارد و لزومی به حفظ کردن مطالب درس بدون درک و فهم آن ها نیست (سیف ، 1379)

عوامل بستر ساز تفکر :

الف : دانش:

اگر فرد درباره ی چیزی که می خواهد بیاندیشد ادراک یا دانشی نداشتهباشد قادر به تفکر و تجزیه و تحلیل آن موضوع نخواهد بود و به همین دلیل درباره یهر  موضوعی که می خواهیم در کلاس از این روش  استفاده کنیم باید دانش آموزان راجعبه آن اطلاعاتی داشته باشند و در غیراین صورت لازم است این اطلاعات یا منابع و راههای  کسب آنها را  به شاگردان بگوییم و با آن ها آشنا کنیم.

ب : منش یا مشرب :

باید دانش آموزان کم کم به این روحیه و دید برسند که باید با تردیدمنطقی به مسائل نگاه کنند و درباره ی هر موضو عی بدون تعصب و گرایش خاصی عمل کنند .

ج : اقتدار (4):

/ 0 نظر / 54 بازدید